Obserwacja, która zmieniła Wszechświat

Opowiem Wam coś o tym zdjęciu.

To, co najbardziej przykuwa uwagę, to oczywiście Droga Mleczna.

Przyzwyczailiśmy się do przewrotu kopernikańskiego zmieniającego przede wszystkim status człowieka – zdetronizowanie go z pozycji pępka świata. Ale w pewnym sensie echa tego przeświadczenia można odnaleźć jeszcze na początku XX wieku, gdy uważano, że nasza galaktyka to cały Wszechświat.

W 1908 roku Henriette Leavitt, niesłysząca od urodzenia kobieta, po 7 latach pracy jako wolontariusz (!) na Uniwersytecie Harvarda skupiła się na obserwacji niezwykłych gwiazd – cefeid. Ich promień zmienia się w czasie – pulsują – co wpływa na postrzeganie ich jasności.
O ile znane były już wcześniej, to ona właśnie zauważyła niezwykłą zależność – im jaśniejsza cefeida, tym pulsuje wolniej, a efekt ten jest powszechny i jednakowy dla wszystkich takich gwiazd. Ta zależność pozwoliła na wyznaczenie odległości od Ziemi.

A teraz przyjrzycie się zdjęciu. Popatrzcie na tę chmurkę na dole, w centralnej części. To Wielki Obłok Magellana. Obłok – bo nie znano natury tego obiektu. Odkrycie Leavitt pozwoliło wyznaczyć odległość do cefeidy znajdującej się w Obłoku i odkryto, że jest to inna galaktyka.

W lewym dolnym rogu – ta mniejsza chmurka – to Mały Obłok Magellana.

Jedna obserwacja powiększyła rozmiary Wszechświata o cały kosmos galaktyk.

Araucaria Project wciąż obserwuje cefeidy w Observatory Cerro Murphy – OCM.

2024 © Przemysław Scheller